17e-eeuwse Vlaamse Gietijzeren Apothekersvijzel met Stamper – 30,7 kg

Bent u op zoek naar een zeldzaam en indrukwekkend stuk medisch-farmaceutisch erfgoed uit de Haute Époque? Deze antieke gietijzeren apothekersvijzel is onlangs verworven uit een historische apotheekinrichting in Vlaanderen. Het object verkeert in een schitterende, onaangetaste staat. Bovendien heeft de set een indrukwekkend totaalgewicht van maar liefst 30,7 kg. Dit is daardoor geen alledaags gebruiksvoorwerp. Het is een krachtig pre-industrieel werktuig voor het zware maalwerk.

Deze specifieke antieke gietijzeren apothekersvijzel dateert uit de tweede helft van de 17e eeuw (ca. 1650–1700). Dit was een bloeiperiode voor de Vlaamse farmacie in steden als Antwerpen, Gent en Brugge. Rijkversierde bronzen varianten pronkten destijds vaak op de toonbank in het zicht van de klant. Daarentegen waren gietijzeren ‘beukvijzels’ de onverwoestbare werkpaarden achter de schermen. Ze werden intensief gebruikt voor het verbrijzelen van stugge kruiden, botanische wortels, harsen en harde mineralen.

Het object toont alle zeldzame, ambachtelijke productiekenmerken die de vroege ouderdom onomstotelijk bevestigen. Aan de onderzijde is de karakteristieke, ruwe ronde gietprop (sprue mark) zichtbaar. Dit is de plek waar het vloeibare ijzer de mal instroomde. Het is een belangrijk technologique detail. Kortom, het bewijst dat dit object vóór de industriële innovaties van de vroege 18e eeuw is vervaardigd. Daarnaast toont de buitenzijde de authentieke verticale gietnaad van de tweedelige zandmal.

Dit sobere ‘knoppot’-model is voorzien van zware horizontale verstevigingsringen en twee robuuste, stompe knophandvaten. Deze oren waren destijds essentieel voor het gebruik. Hiermee werd de antieke gietijzeren apothekersvijzel met klemmen of dikke touwen stevig verankerd in een diepe holte van een eikenhouten boomstamblok. Dit voorkwam dat het loodzware metaal door de harde slagen van de stamper ging verschuiven. De set is volledig compleet met de originele, bijbehorende massieve ijzeren stamper. Ten slotte bezit het metaal een prachtig doorleefd, diepdonker patina met natuurlijke vliegroest op de bodem. Dit museumwaardige topstuk is een uniek sculpturaal statement piece voor een high-end, sober of Wabi-Sabi interieur.